Alzheimer Belirtileri ve Evreleri

İleri derecede yakın zamanı unutma hastalığı diyebileceğimiz Alzheimer, ilerleyen evrelerde hasta ve bakımını üstlenen kişiler için sosyal hayatı etkileyen hastalıkların başında gelmektedir. Peki, Alzheimer belirtileri nelerdir? Hangi belirtiler, hastalığa işaret etmektedir? Alzheimer evreleri nasıl gelişmektedir? Yazımızın tamamını dikkatli bir şekilde okuduğunuzda, Alzheimer hakkında çok geniş bilgilere sahip olabilirsiniz.

Alzheimer ilerledikçe, hastanın bilişsel kabiliyetlerinde önemli yıkımlar meydana gelir. Hasta çevresi ile iletişim kurma kabiliyetini kaybettiği gibi, karar verme yetisini de önemli ölçüde yitirmektedir. Zamanla günlük hayattaki normal ve basit aktivitelerini yerine getiremez hale gelen Alzheimer hastaları,  hastalığın ilerlemesi ile birlikte, farklı Alzheimer evreleri geçirirler.  Demans hastalığı olarak da bilinen Alzheimer belirtileri, aşağıdaki gibidir.

Alzheimer Belirtileri

Alzheimer Belirtileri ve Evreleri

Alzheimer Belirtileri ve Evreleri

  • Demans belirtileri oldukça geniş bir alana yayılmış olsa da en önemli belirtisi, kişinin sıklıkla unutkanlık yaşamasıdır. Hasta yakın geçmişte yaşadığı basit olayları, edindiği bilgileri ve kişileri unutmaya başlar. Devamında ise sıklıkla; parasının üstünü almayı unutma, ocaktaki yemeğin altını açık unutma, öğrendiği isimleri unutma gibi, farklı şekillerde unutkanlıklar gösterebilir.
  • Alzhemier belirtileri, ileri düzey unutkanlıkla devam etmektedir. Bu durumda ise hasta bazen evinin yolunu, bazen de odaların yerini unutabilmektedir. Hatta kızını annesi, oğlunu ise babası zannedebilir. Hasta parasını sakladığı yeri unutabileceği gibi, yemeklere tuz yerine şeker koyma gibi farklı alışkanlıklarda gösterebilmektedir.
  • Demans belirtileri arasında gösterilen bir diğer önemli belirti ise, hastanın artık günlük aktivitelerini yerine getirirken güçlük çekmesidir. Bu durumda hasta günlük işlerini planlamakta güçlük çekeceği gibi, yapması gereken işlerini de tamamlamakta zorlanmaktadır. Geçmişte rahatlıkla yaptığı becerilerini kaybetmeye başlayan hasta, artık eskisi gibi yemek yapamaz, banyo yapamaz ve hatta çivi çakamaz duruma gelebilir.
  • Psikiyatrik bozuklukların baş göstermesi de, hastalığın belirtileri arasında en sık görülen belirtilerden birisidir. Hastalığın ilerleyen aşamalarında, hastayı en fazla sıkıntıya sokan durumların başında gelen davranış bozuklukları, Alzheimer hastalığının en sıkıntılı evresidir. Hastanın ruh halinde görülen ani değişiklikler; çabuk ağlama, içine kapanma,  ölçüsüz bir şekilde sinirlenme görülebilmektedir.
  • Hastalığın bir diğer belirtisi de, konuşma bozukluklarıdır. Hasta konuşurken, kelime bulmakta zorlanabilir veya konuşma esnasında takılabilir.
  • Hastanın zaman ve mekan gibi kavramları idrak edememesi de, Alzheimer belirtileri arasında yer almaktadır. Hasta mekan ve zamanları unuttuğu gibi, kimi zaman mevsimleri de unutabilmektedir.
  • Hastalığın en sık görülen belirtilerinden birisi ise, evinin çevresi gibi daha önceden çok bildiği yerleri de unutuyor olmasıdır. O an için hasta neden orada olduğunu ve nerede olduğunu unutabilmektedir.
  • Hasta görüntüleri algılamada sorun yaşayabilir. Okuma bozuklukları baş gösterir ve hasta, okuduklarını farklı şekillere benzetebilir. Anlık gördüğü görüntüleri, daha önceden görmüş olduğu görüntüler ile karıştırabilir.
  • En önemli Alzheimer belirtileri olarak kabul edilen belirtilerden birisi de, hastanın karar verme ve değerlendirme yapma yetisinde görülecek zorluklardır. Giyecek ve yiyeceklerini seçmede ve karar vermede zorluk yaşayan hasta, kat kat kıyafetler giyebileceği gibi, farklı renklerde çoraplarda giyebilmektedir.
  • Hastanın soyut düşünme kabiliyeti zayıflar. Örneğin deyim ve atasözlerine, oldukça ilginç yorumlar getirebilir.
  • Eşyalarını yanlış yerlere koyması da, yine en bilindik Alzheimer belirtilerinden birisidir. Eskisine nazaran çok daha sık bir biçimde, eşyalarını alışılagelmiş yerlerin dışına koyabilirler. Ayakkabılarını buzdolabına koymaları, buna bir örnektir. (1)

Alzheimer Evreleri Nelerdir?

2011 yılında hastalıkla ilgili yapılan çalışmalar, hastalığın farklı 7 evresini tanımlamaktadır. Çalışmalar sonucunda yapılan Alzheimer evreleri, şu şekildedir.

  1. Evre: Klinik öncesi, dışarıdan normal evre
  2. Evre: Az hafif bozukluk evresi
  3. Evre: Hafif düzeyde bozukluk evresi
  4. Evre: Orta düzeyde bozukluk evresi
  5. Evre: Orta düzeyde, ciddi bozukluk evresi
  6. Evre: Ciddi düzeyde bozukluk evresi
  7. Evre: Çok ciddi düzeyde bozukluk evresi

Hastalığın 1. Evresi olarak kabul edilen süreç, hastalığın doktor ve hasta tarafından henüz bilinmediği evredir. 1. Evre 2 ve 3. Evre ile birleştiğinde, hafif kognitif bozukluk evresi olarak da isimlendirilmektedir.

Klinik öncesi dönem:

Beyin hasarlanması başlamış olsa da, hastalıkla ilgili herhangi bir bulgunun görülmediği dönemdir. Demans evreleri arasında yer alan bu dönemde, hastalığı muayene yapmakla teşhis etmek pek mümkün değildir. Biyobelirteçlerin ölçümünün yapılması, hastalığın varlığı hakkında kesin sonuç verebilecek tek yöntemdir.

Hafif Kognitif Bozukluk:

Hastanın yakının ya da kendisinin, unutkanlıklardan yakınması, ancak hastanın normal yaşantısının aksaklığa uğramadığı dönemdir. Demans evreleri arasındaki bu süreç, hastalığın şüpheler üzerine daha çabuk fark edilmesini sağlayabilecek süreçlerden birisidir.

Erken Orta Dönem:

Hastanın kelimeleri hatırlayamamaya başlaması, yeni şeyler öğrenmekte zorluk çekmesi, depresyon belirtilerinin görülmesi, aşırı yorgunluk ve sosyal hayattan çekilmesi gibi durumların, en sık yaşandığı dönemdir. Alzheimer evreleri arasında, yine erken müdahale şansının yüksek olduğu bir dönemdir.

Ciddi Orta Dönem:

Kişinin günlük işlerinde gerçekleştirdiği aktivitelerinin, ciddi bir şekilde bozulduğunun gözlemlendiği evredir. Öyle ki hasta yemek yapamaz, çatal bıçak kullanmakta güçlük çeker hale gelir.  Aynı zamanda hastanın kişisel temizliğini yapmakta zorlanması ya da aksatması da, bu evrede en belirgin karşılaşılan sorunlardan birisidir. (2)

İleri ve Ciddi İleri Dönemler:

Alzheimer hastalığının, muhakkak ki en zor evresidir. Bu evrede hasta, yaşamı için yerine getirmesi gereken her konu hakkında, başkasına tam bağımlı bir şekilde yaşamaktadır. Hayal görme, farkındalık halinde bozukluklar, emir kiplerini algılayamama gibi birçok olumsuz örnek, bu dönemde görülmektedir. Bu evreye hastaya yardım edecek kişi açısından baktığımızda ise, hasta gibi bakımını üstlenen kişi içinde en zor süreçtir. Çok ciddi ileri evrede ise hasta, artık yatağa bağımlı duruma gelmiştir.

Alzheimer hastalığın kesin bir tedavisi bulunmasa bile, hastalığın evrelerinde yaşanan süreçleri yavaşlatmak mümkündür. Bu sebeple hastalığa konulacak doğru ve erken tanı, ciddi anlamda önem taşımaktadır.

Alzheimer İlerleme Hızı

Alzheimer ilerleme hızı, hastanın yaşına, cinsiyetine ve hastalığın evrelerine göre değişkenlik gösteren bir durumdur. Aynı zamanda hastalık için tanı koyulduktan sonra kullanılmaya başlanan ilaçlar ve bu ilaçların düzenli kullanımı bile, Alzheimer ilerleme hızı için etkili faktörler arasında yer almaktadır. (3)

Yapılan araştırmalar, kadınlarda Alzheimer hastalığının daha hızlı ilerlediğini ortaya koymaktadır. Ayrıca 65 yaş üzeri kimselerde, Alzheimer ilerleme hızı daha fazla olarak belirlenmiştir.

Alzheimer Belirtileri ve Evreleri
Puanla