Demans Hastalığı Nedir, Belirtileri Nelerdir?

Günümüzde her beş kişiden birinde görülen demans hastalığı beyindeki hücrelerin ölümü ve yenilenememesi ile ortaya çıkmaktadır. Demans birçok zihinsel işlevin yetersiz hale gelmesine neden olur. Hastalar hafıza kaybı yaşayarak tanıştıkları hastalığın, ilerleyen evrelerinde, dil ve muhakeme yetilerini de kaybedebilirler. Bu yazımızda Demans hastalığı nedir, demans belirtileri nelerdir ve demans tedavisi nasıl yapılır sorularına cevap arayacağız.

Demans Nedir?

Demans Hastalığı Nedir

Demans Hastalığı

Demans, birçok bunama çeşidine verilen ortak addır. Örneğin en çok görülen demans çeşidi Alzheimer hastalığıdır. Alzheimerla birlikte 100’den fazla demans çeşidi bulunmaktadır. Özellikle 60 yaş üstü kişilerde görülen bunama hastalıkları her geçen gün artmaktadır. Günümüzde her 5 kişiden biri demans tehdidi altındadır. Demans hastalığı unutkanlık şikayetleriyle başladığından birçok yerde unutkanlık hastalığı olarak da bilinmektedir.

Demans hastası günlük kişisel ihtiyaçlarını karşılamakta zorlanabilir. Yemek yemek ya da giyinmek için bir hasta bakıcı ya da yakınının yardımına muhtaç hale gelebilir. Demans ne demek diye soranlara öncelikle sadece unutkanlık ya da hafıza kaybı olmadığını belirtmek gerekir. Demans hastalığı birçok zihinsel aktiviteyi etkilemekle birlikte hastanın fiziksel becerilerinin de kaybolmasına neden olur.

Demanslı hasta bakımı da zor bir süreçtir ve çoğu zaman profesyonel destek almak gerekebilir. Özellikle demans hastalığının son evreleri hastanın tamamen bakıma muhtaç olduğu dönemdir. Demans son evre hasta ve yakınları açısından birçok zorluğa neden olabilir. Bu nedenle öncelikle demans hastalığı kabullenilmeli ve hastaya yardım için gerekli her şey yapılmalıdır. Hasta yakınlarına düşen en büyük, görev sabırlı ve hoşgörülü olmalarıdır.

Demans hastalığı yaşlılıkla birlikte ortaya çıkan bir durum olsa da yaşlılığın bir sonucu olduğu düşünülemez. Bu hastalığın yalnızca yaşlılarda ortaya çıkmadığı bilinmelidir. Ayrıca her yaşlı da bu hastalığa yakalanmaz. Zamanında alınmış önlemler ve aktif bir hafıza hastalıktan korunmanın en iyi yollarıdır.

Demans hastalıklarında bilinmesi gereken bir nokta da, hastalığın yakın dönem hafıza sürecini bozduğudur. Yani hasta yeni anılar oluşturamaz ve yakın dönemde tanıştıklarını hatırlayamaz fakat 30 yıl önceki anıları çok net bir şekilde hatırlayabilir. (1)

Demans Hastalığının Belirtileri

Nörolojik hastalıklar demans adı altında toplanmakta olup, birçok belirti göstererek ortaya çıkmaktadır. Demans belirtileri evrelere ve hastalığın ilerlemesine göre değişmekle birlikte, burada genel belirtilerden bahsedeceğiz.

  1. Konuşurken ya da yazarken sözcük seçiminde zorlanma,
  2. Unutkanlık ve hafıza sorunları
  3. Hastanın karakterindeki ani değişimler,
  4. Yakınlarının isimlerini hatırlayamama ya da tamamen tanıyamama,
  5. Mekanları karıştırma, sık sık yönünü kaybederek kaybolma,
  6. Küçük hesaplamalarda zorlanma,
  7. Günlük işlerde ve daha önceden yapılan birçok işte zorlanma,
  8. Moralsiz ve güvensiz ruh hali,
  9. Tekrarlama, aynı soruları tekrar tekrar sorma,
  10. Zihinsel becerilerde yaşanan zorlanma.

Bunlar genel belirtiler olup, hastalığın gidişatına göre ve hastalık evrelerine göre değişim gösterebilir. Örneğin demans hastalığının son evresi hastanın yatağa bağımlı hale gelmesine neden olabilir. Ayrıca birçok hastada idrar ve yemek yeme sorunları da görülmektedir. Hastalığın birçok döneminde hastada agresif davranışlar ve huzursuzluk görülmesi de normaldir. (2)

Demans Nedenleri

Unutkanlık birçok nedene bağlanabileceği gibi yaşlılıkla da bağlantılıdır. Hastalarda görülen sinir hücresi tahribatları sonucunda demans ya da bir diğer adıyla unutkanlık hastalığı ortaya çıkabilir. Birçok hastada B12 eksikliğinin, kansızlığın, troid bozukluklarının ve folik asit eksikliğinin demansa neden olduğu gözlemlenmiştir. Yaşlılarda görülen unutkanlıklar ciddiye alınmalı ve demans tedavisi hemen başlamalıdır. Erken teşhis ve tedavi hastalığın ilerlemesini önleyerek, yıkıcı etkilerden korunmayı sağlar.

Yapılan araştırmalar demans hastalığının kalıtsal olmadığını ortaya çıkarmıştır. Hastalarda görülen fiziksel eksiklikler demansa yol açabilir fakat ruhsal sorunlar nedeniyle de unutkanlık yaşanabileceği unutulmamalıdır. Yaşlılık depresyonu birçok hastada unutkanlık belirtilerinin ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Depresyonda olan hastada baş ağrısı, vücut ağrısı, midede yanma, mide bulantısı ve şişkinlik görülebilir. Yaşlılarda görülen bu depresyon demans hastalıkları ile karıştırılmaktadır. Yalancı bunama adı verilen bu duruma da dikkat edilmelidir.

Demans Hastalığı Tedavi Edilebilir mi?

Demans Hastalığı Tedavisi

Demans Tedavisi

Birçok hastada demansa neden olan durumlar ortadan kaldırıldığında, unutkanlık sorunu da çözülür. Örneğin kullanılan ilaçların yan etkileri unutkanlık yapabilir ve ilacın kullanımı bırakıldığında hasta eski haline geri döner. Burada en önemli nokta durumun erkenden teşhis edilmesidir. Belirtilerin uzun sürmesi ve sürekli hale gelmesi demans tedavisi konusunda sorun yaşanmasına neden olabilir. İlerleyen demans hastalıklarında yapılan tedavi, sorunu tamamen ortadan kaldıramaz.

Bilindiği üzere Alzheimer demans hastalıklarının en çok bilinen türüdür. Alzheimer nedenleri tespit edilerek ortadan kaldırıldığında hastalarda büyük gelişmeler görülür. İlerleyen Alzheimer’ın tedavi edilmesi mümkün olmasa da belirtilerin azaltılması ve hastanın daha huzurlu olması sağlanabilir.

Demans tedavisi ya da unutkanlık tedavisi günümüzdeki gelişmeleri beklemektedir. Demans hastalığı tüm belirtileriyle ortaya çıktığında tamamen düzelmesi mümkün görünmemektedir. Hastalık ilerledikçe beyin hücrelerindeki ölüm artacağından ve bu hücrelerin canlandırılma ihtimali de henüz bulunmadığından hastalıktan kurtulmak günümüz tıp teknolojisi bakımından mümkün değildir. Hastaya uygulanacak demans tedavisi birçok belirtiyi ortadan kaldırabilir, hastalığın ilerlemesini engelleyebilir ve sürecin daha rahat yönetilmesini sağlar.

Demans tedavisi ilaçları hastanın uzman doktorlar tarafından muayene edilmesinden sonra alınmalıdır. Birçok hasta yakını hastasının çok fazla ilaç kullanmasından şikayet etmektedir. Demans ilaçları hastanın diğer ilaçlarıyla kullanıldığın çok fazlaymış gibi görülebilir. Hastaya verilen ilaçların arasında kalp ve damar sorunlarına ya da diyabete yönelik ilaçların bulunacağı da unutulmamalıdır.

Hasta yakınlarındaki tereddütlerin giderilmesi açısından genel muayenelerden sonra, hastanın kullandığı diğer ilaçlar belirtilerek, verilen ilaçların gözden geçirilmesi istenebilir. Hastada bir ilacın yan etki yaptığını düşündüğünüzde zaman kaybetmeden doktorunuza başvurmalısınız. (3)

Demans Hastalarına ve Hasta Yakınlarına Öneriler

  1. Demans hastalığı konusunda bilgilenmek oldukça önemlidir. Her beş kişiden birinin demans tehlikesi altında olduğu unutulmamalıdır.
  2. Ülkemizde birçok kurum demans hastalıkları konusunda yardımcı olmaktadır. Bu nedenle sosyal kurumlara ve belediyelere başvuru yapılabilir.
  3. Ülkemizde geriatri bölümü giderek yaygınlaşmaktadır. Bu sayede yaşlı bakımı konusunda uzman bakıcılardan yardım alınabilir.
  4. Ev ortamı hastaya uygun hale getirilmelidir.
  5. Teknolojinin yardımından faydalanarak hastanın kaybolma ihtimaline karşı, yer tespiti yapılabilecek bir bileklik ya da kol saati takması sağlanabilir.
  6. Hastalarda görülen ruhsal sorunlar göz ardı edilmemeli, uzman bir doktordan yardım alınmalıdır.

Demans hastalığı konusunda hazırladığımız yazımızın sonuna geldik. Demans ve unutkanlık hakkında merak ettiklerinizi yorumlar kısmından sorabilirsiniz.

Demans Hastalığı Nedir, Belirtileri Nelerdir?
5 (100%) 2 votes